De uitkering is bedoeld voor gemeenten die, in samenwerking met ontwikkelaars en andere marktpartijen, grootschalige energiezuinige, innovatieve nieuwbouwprojecten gaan realiseren. De uitkering draagt bij aan de extra proces- en begeleidingskosten die hieraan verbonden zijn. Het doel is om op grotere schaal ervaring op te doen met zeer energiezuinige, innovatieve nieuwbouw, vooruitlopend op het aanscherpen van de energie-prestatiecoefficiënt (EPC)-eisen in 2011 en 2015. Een breed leereffect wordt nagestreefd, een kennis- en leertraject zal daarom deel uitmaken van de regeling.

Excellente gebieden maakt onderdeel uit van de Innovatieagenda Gebouwde Omgeving, onderdeel van het werkprogramma Schoon en Zuinig van het kabinet. In het Schoon en Zuinig programma staat uitgewerkt hoe Nederland in 2020 een van de meest efficiente en schone energievoorzieningen van Europa zal hebben. De economische crisis bemoeilijkt de voortgang maar biedt ook kansen. Het heeft ervoor gezorgd dat het kabinet extra geld heeft uitgetrokken voor investeringen in de bouw en in energiebesparende maatregelen.