Competenties van Transitieprofessionals

De ervaring leert dat het succes van systeeminnovatieve projecten en programma’s voor een belangrijk deel afhankelijk is van de competenties en het handelen van de mensen die er aan trekken en duwen (Loeber, 2003; InnovatieNetwerk, 2004; Grin en Weterings, 2005).

Het CCT heeft in juli 2006 een eerste Competentiecahier uitgebracht waarin competenties zijn benoemd die transitieprofessionals in staat stellen om transitie-initiatieven te managen. Doel daarvan was om in het werkveld een dialoog op gang te brengen over de vraag wat nu eigenlijk de competenties zijn die doorslaggevend zijn voor de snelheid en impact van transitie-initiatieven.

In de literatuurstudie en onze diepte-interviews met transitieprofessionals bleek dat effectieve transitieprofessionals beschikken over een aantal generieke basisvaardigheden én over enkele competenties die specifiek passen bij transities. Zo zagen we dat relationele basiscompetenties belangrijk zijn, evenals wat wij genoemd hebben ‘domeinspecifieke vakkennis’: kennis van het veld, van de sector (het ‘regime’) in combinatie met kennis van transitieprocessen. Relationele basiscompetenties zijn bijvoorbeeld goed kunnen luisteren, kunnen invoelen wat andere partijen bezighoudt, voldoende zelfkennis hebben.

Het tweede Competentiecahier heeft als doel de beschreven competenties verder te concretiseren: wat moet je als transitieprofessional kennen en kunnen in termen van concreet, toetsbaar gedrag? Door de competenties in termen van gedrag te beschrijven ontstaat een gedragsprofiel van een transitieprofessional dat toegepast kan worden in werving en training van transitieprofessionals in spe.

Het profiel is te zien als een leidraad voor het herkennen, beoordelen en ontwikkelen van vitale competenties, zowel op individueel niveau als in teams. Hoewel in dit profiel ook basiscompetenties zijn opgenomen, waarover iedere projectleider moet kunnen beschikken, ligt de focus op de eerder genoemde transitiespecifieke competenties. 

De leidraad is te gebruiken als hulpmiddel voor
- (zelf)reflectie voor een transitieprofessional t.b.v. professionele ontwikkeling - welke competenties zijn voor mijn (toekomstige) wek belangrijk? Welke heb ik voldoende ontwikkeld? Welke kunnen beter? 
- leidraad voor teamleiders, bij de werving van transitieprofessionals, en bij begeleiding van hun professionele ontwikkeling;
- inspiratiebron voor trainers, ten behoeve van scholing en training van transitieprofessionals